
Vorige week verscheen het rapport van de Commissie – Van Dijk over de Q-koorts-uitbraak, die zich vanaf 2005 vanuit een geitenhouderij in Noord-Brabant ontwikkelde tot een epidemie, waardoor ruim vierduizend mensen ziek werden en waaraan tot op heden 15 patiënten zijn overleden. Recente persberichten melden dat ziekenhuizen in ’s Hertogenbosch en Nijmegen verwachten de komende maanden een forse toeloop verwachten van patiënten, bij wie zich de zeer ernstige chronische variant van de aandoening heeft ontwikkeld.
De commissie concludeert dat de ministeries van Landbouw en Volksgezondheid doortastender hadden kunnen én moeten optreden tijdens de uitbraak van de Q-koorts. De uit zeven professoren bestaande onderzoekscommissie richt haar pijlen voornamelijk op niet adequaat communicerende en samenwerkende ambtelijke apparaten van beide departementen.
Zelf ben ik van mening dat daarmee onvoldoende “recht wordt gedaan” aan de rol die de verantwoordelijke bewindslieden van CDA – huize, te weten ex-minister van Landbouw Gerda Verburg en ex-minister Ab Klink van Volksgezondheid, speelden.
Eerder wijdde ik hieraan de volgende kritische artikelen:
www.vkblog.nl/bericht/290882 d.d. 9 dec. 2009
www.vkblog.nl/bericht/290867 d.d. 9 dec. 2009
www.vkblog.nl/bericht/293420 d.d. 25 dec. 2009
www.vkblog.nl/bericht/306044 d.d. 16 mrt 2010
www.vkblog.nl/bericht/306042 d.d. 16 mrt 2010
Noch genoemde ex-bewindslieden, noch de Commissie – Van Dijk, die eind januari 2010 met haar werkzaamheden begon, konden toen bevroeden dat de commissie zijn eindrapport aan hun ambtsopvolgers in een volgend kabinet zou moeten aanbieden.
Dat de oud-bewindslieden hiermee op wonderbaarlijke, maar ook onverdiende wijze wederom buiten schot blijven – Verburg is nu Tweede Kamerlid met de portefeuilles Economische Zaken en Innovatie, en Klink is terug getreden uit de politiek – zal hen vermoedelijk niet erg spijten.
VVD-minister Edith Schippers (Volksgezondheid) en CDA-staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw) hebben ondertussen het stokje van hen overgenomen. Vrijdag 26 november j.l. verstuurden zij ten behoeve van een binnenkort te houden debat – in de slagvaardige stijl die dit krachtdadige kabinet wil uitralen – het op vier A4-tjes samengevatte – kabinetsstandpunt aan de Tweede Kamer
Mijn blog over het commissie-rapport en het kabinets-standpunt volgt spoedig.
Als voorschot hierop volgt hieronder:
uit het ‘Wekelijkse gesprek met de Minister-president’ d.d. 26 november 2010,
mijn transcript van het gedeelte over de Q-koorts.
Commentaar overbodig.
Als contrast plaats ik daaronder een fragment uit het Volkskrant-interview met Q-koorts- patiënt Bert Brunninkhuis, d.d. 22 november j.l.
Commentaar eveneens overbodig
Wekelijks gesprek met de minister-president, 26 november 2010
MP = Minister-president Mark Rutte
TB = Thijs van den Brink, EO – presentator
Onderwerp: Q-koorts-rapportage (transcript JvH)
TB De Q-koorts. Deze week is er een rapport verschenen over de verspreiding van de Q-koorts en in dat rapport stond dat de ministeries van Landbouw aan de ene kant en van Volksgezondheid aan de andere kant hebben veel te lang hebben lopen steggelen over hoe dat nou opgelost moest worden. Met als gevolg dat er heel veel mensen, liefst 4000, ziek zijn geworden. Erkent het kabinet de verantwoordelijkheid daarvoor?
MP Nou ja, we hebben gezegd: dat moet de volgende keer anders. Er zijn hier dingen echt niet goed gegaan. Er moet veel sneller besloten worden wie hier nou eigenlijk over gaat. In dit geval Landbouw dan wel Volksgezondheid. Er moet snel besloten worden wie het voortouw neemt. Er moet veel sneller worden gereageerd en actie genomen worden om zo’n verschrikkelijk verspreiding te voorkomen. Dat zijn lessen die je kunt trekken uit zo’n vervelende kwestie.
TB Mijn vraag was: erkent u verantwoordelijkheid voor wat er is mis gegaan?
MP Dan zou ik precies moet kijken naar wat er in de brief staat.
TB Er is te laat ingegrepen
MP Ik ben niet zo gereformeerd dat ik altijd bezig ben om te denken of ik nou persoonlijk verantwoordelijkheid nemen voor wat er in een vorig kabinet is gebeurd.
TB U moet toch de ministeriele verantwoordelijkheid nemen, tenzij u zegt dat het rapport niet klopt?
MP Ja, die hebben we altijd, continu. We hebben gezegd dat we het een goed rapport vinden en dat de aanbevelingen ons bevallen. Die nemen we ook grotendeels over. En we moeten lessen trekken uit zo’n ellendige situatie, die toen kon ontstaan. Ook toen hebben de ministers geprobeerd dat gewetensvol op te lossen. Maar achteraf moet je vaststellen dat er te lang gedoe was.
TB En het zou kunnen dat er als gevolg daarvan extra mensen ziek zijn geworden
MP Ja, dat weet ik niet
TB Dat zei de voorzitter van de commissie.
MP (kleintjes), Tja, dat zou kunnen …..
TB Moet je dan niet een gebaar maken naar die mensen? Moet de overheid dan niet naar hen toe gaan en zeggen: sorry, dat hebben we verkeerd gedaan?
MP Het beste signaal wat je nu kunt geven aan Nederland is, dat er heel hard wordt gewerkt door serieuze mensen, zowel door de regering als door de ambtenaren. Als er hard gewerkt wordt worden er ook fouten gemaakt. Met elkaar moet je van die fouten leren.
Het beste wat je kunt doen voor de mensen die van deze ellende ziek zijn geworden en de beesten die vanwege deze ellende moesten worden geslacht is dat je in ieder geval ervoor zorgt dat er lessen worden geleerd voor de toekomst.
TB De mensen, die nu ziek zijn geworden, hebben daar niet zoveel aan!
MP Ik denk dat die er wel wat aan hebben. Want als zij, die deze vreselijk feiten hebben moeten verwerken, ook nog zouden zien dat er een regering zou zitten, die zou zeggen: nou ja, laat maar zitten. ….
Nee, er is een commissie ingesteld door het vorige kabinet. Die heeft een goed rapport uitgebracht. En ik kan tegen die mensen zeggen dat we er de lessen uit gaan trekken.
TB En kunt u dan zeggen dat het niet meer zal gebeuren?
MP Garanties heb ik niet, maar ik kan hen wel verzekeren dat we de lessen gaan trekken die uit het rapport zijn te halen.
TB Ja, zullen zij zeggen: maar wij zijn er ziek van geworden,
MP Ja dat is vreselijk, maar het minste wat je dan kunt doen is zorgen dat je er lessen uit trekt.
TB U zegt niet: we gaan naar Noord- Brabant om die mensen excuses aan te bieden? Of een financiële vergoeding, misschien zijn ze hun baan er door verloren…..
MP (zuchtend) Dat is wat ik nou bedoel met die typisch Nederlandse neiging om. …….
Er is nu een nieuwe regering. En dan zou ik daarheen moeten om excuses te maken voor iets waarbij ik toen helemaal niet betrokken was. Wat ik tegen die mensen wil zeggen is. Luister, er zijn fouten gemaakt, daar hebben we lessen uit getrokken. We weten in ieder geval, dat het niet umsonst was. Het was niet voor niets.
TB Maar iets goed maken, dat gaat u niet doen?
MP Ik geloof absoluut niet in een gebaar van goed maken, in de zin dat je daar geld in stopt of iets anders. Je kunt tegen de mensen zeggen, vreselijk wat u heeft meegemaakt, en dat zeg ik hier ronduit. En het slechte nieuws is dat de overheid in de toekomst ook fouten zal maken. Dat is onvermijdelijk. Als er veel mensen bezig zijn heel hard te werken, dan worden er nu eenmaal fouten gemaakt. Het minste wat je kunt doen is daarvan leren.
TB Maar geen gebaar?
MP Dit gebaar.
TB U vindt dit al een gebaar?
MP Jazeker
TB Dank u wel
————————————————————————————————–
Fragment interview Q-koorts patiënt Bert Brunninkhuis (60)
Volkskrant 22-11-2010
‘Ik voel me als patiënt in mijn hemd gezet’
Hij woont en werkt in de stad en toch kreeg hij de Q-koorts. Hij zag af van terugkeer in zijn functie van gemeentesecretaris van Eindhoven. Ruim 16 maanden na besmetting door de Q-koorts- bacterie hebben de artsen hem laten weten dat een werkbelasting boven 36 uur niet langer mogelijk is. Het kan nog blijken dat hij de chronische variant heeft.
“Je hoeft niet naast een boerderij te wonen om het te krijgen.”
Hoe kijkt u, als topambtenaar, aan tegen de manier waarop de overheid is omgegaan met de Q-koortscrisis?
‘De overheid heeft op alle niveaus gefaald. Het is dramatisch om te constateren dat de boerenbelangen boven de belangen van mensen gaan. Ik voel me als patiënt in mijn hemd gezet. Chemische bedrijven mogen helemaal niets, vrachtwagens krijgen torenhoge boetes als ze een binnenstad inrijden. Dat doet de overheid goed. Maar aan de intensieve veehouderij, die miljarden gevaarlijke bacteriën over het land verspreidt, wordt niets gedaan.
‘De patiënten zitten, net als de doktoren, te wachten op de overheid. Het ziekenhuis waarschuwt nu voor de gevaren van chronische Q-koorts. De specialisten voorspellen een forse toename van het aantal patiënten. Maar er gebeurt verder niets.
‘Ik heb het persoonlijk meegemaakt, dat maakt het tastbaar. Mijn grote frustratie is dat de regering dieren belangrijker vindt dan mensen, met dank aan de boerenlobby’s.’
——————————————————————————————————